अलिबाग से आयेला है क्या?

आलिबाग से आयेला है क्या? (No offense intended) जवळपास १८ वर्षापूर्वी मुंबईत आलो. ऑगस्ट १९९८ मध्ये बी. एस. ई. एस. मध्ये रुजू होताच पोस्टिंग मिळेपर्यंत आमच्या सर्व रिसिव्हिंग स्टेशन्स ला भेट द्यायला जोग साहेबांनी सांगितलं होतं. मुंबईत नविन असल्याने ट्रेनची काही विशेष माहिती नव्हती. मला बान्द्र्यावरून भायंदरला जायचं होतं. मी कमीत कमी गर्दी पाहून ३ नंबर प्लेटफार्मवर थांबलो होतो. पाचेक मिनिटात गाडी आली. गाडीतून उतरणारया एकाला मी विचारलं, "यह गाडी भायंदर जायेगी क्या?" अगदी तुच्छतेने माझ्याकडे तिरपा कटाक्ष टाकत तो बोलला, "आलिबाग से आयेला है क्या?" मला काही उमगलं नाही. "नहीं, कोकरुड से," मी (मनातल्या मनात) उत्तरलो. पुढच्या काही दिवसात हा वाक्यप्रयोग बर्याचदा माझ्या कानावर पडला आणि हळुहळु कोड उलगडत गेलं. हा आपल्या 'नेर्ले' सारखा प्रकार दिसतोय हे कळुन आलं. *** नेर्ले *** माझ्या गावाच्या दक्षिणेला वारणा नदीच्या पलिकडे कोल्हापूरच्या शाहुवाडी तालुक्यातलं गांव. प्राथमिक शिक्षणाच्या पुढे गावात व्यवस्था नसल्याने नेर्ल्यासहित आजुबाजुच्या गावातील मुलं पुढच्या शिक्षणासाठी आमच्या कोकरुडला यायची. त्यांना चिडवण्यासाठी आम्ही त्यांना "आडबाळ नेर्लेकर" अशी उपाधी लावत असु. या उपाधीमागे अनेक सुरस कथा आहेत, अर्थात खर्या की काल्पनिक ते देवालाच माहीत. कथा क्र.१ नेर्ल्यात कुण्या पाटलाने त्याकाळी एक नविन डिझेल इंजिन आणून नदीवर पाणी उपसण्यासाठी बसवलं होतं. व्यवस्थित फाउंडेशन न करताच ते बसवलं आणि चालु केलं. वाइब्रेशनमुळे ते लाल मातीत रुतायला लागलं आणि त्याची चाकं जमिनीवर टेकताच ते सगळ्या रानभर पळायला लागलं. मालकाला किंवा कोणालाही हे थांबवायचं कसं हे माहीत नसल्यामुळे सगळे गावकरी मिळुन ढेकळ मारून त्याला थांबवायचा प्रयत्न करत होते. अर्थात इंजिन थांबलं पण डिझेल संपल्यावर आणि बाजुच्या पिकांचा कुटाना झाल्यावर :) :) :) कथा क्र.२ एकदा नेर्लेकर आणि कोकरुडकर यांच्यात नदीच्या मळीत क्रिकेटची मैच चालु होती. नेर्लेकर फलंदाजाने एक बॉल थेट मक्याच्या शेतात टोलवला. कोकरुडकर क्षेत्ररक्षक तो शोधून आणेपर्यंत नेर्लेकर पठ्ठ्याने पळुन धावा काढून सेंचुरी ठोकली. :) :) :) :) :) या आणि अशा अनेक कथा आजही चगळल्या जातात, पण फ़क्त टाइमपास म्हणून, तुच्छता कधीच लोप पावलीय. कारण आडबाळ नेर्ले आता आड्बाळ राहिलेले नाही. पानीपतकार विश्वास पाटिल यांच्यासारखे थोर साहित्यिक याच नेर्ल्यातुन निर्माण झालेत. (अणि हो, च्यामारी एवढं पाल्हाळ लावलं पण एक सांगायचं विसरलो - आमचे पूर्वजही याच नेर्ल्याच्या दिंडेवाडीचे बर्का) 15/06/2016